| YENİCENİN
COĞRAFÎ KONUMU ve ÖZELLİKLERİ |
|
A- İLÇENİN YERİ
Batı
Karadeniz kıyı şeridinden yaklaşık 60 km . içeride yer alan Yenice
İlçesi'nin sınırlarını doğuda Karabük İli, batıda
Devrek ve Gökçebey İlçeleri, kuzeyde Bartın İli, güneyde
Mengen ve Eskipazar ilçeleri oluşturmaktadır. İlçe,
Yenice ırmağı ile İncedere, Bakraz ve Sarıot orman
serilerinden kaynaklanarak gelen İncedere Çayı'nın
birleştiği noktada kurulmuştur
|
 |
|
B- YÜZEY
ŞEKİLLERİ
Toplam 1150
km2'lik bir alana sahip
olan
Yenice yüzölçümünün önemli bir bölümü verimli ormanlarla
kaplıdır. Arazi yapısı Batı Karadeniz Bölgesi'nin
karakteristik özelliklerini taşır. Düz ve ova niteliğine
haiz arazisi yok denecek kadar azdır. Meyilli ve engebeli
arazi yapısı tarıma elverişli değildir.
Yenice
Irmağı, ilçe merkezinden geçerek ilçenin topraklarım
iki eşit parçaya böler. İlçe sınırları içinde doğupta
Yenice Irmağı'na dökülen akarsu ve dereler yöre köylerini
ve orman bölgelerini Yenice'ye bağlayan doğal yollardır.
Yenice Irmağı vadisinin yüksek tepelerinden başlayarak
verimli ormanlık sahalar komşu ile ve ilçelerin içine
kadar uzanır.
Yenice'nin
deniz seviyesinden yüksekliği 112 metredir. Yükseklik,
ilçenin hakim noktası Keçikıran Tepesi'nde 1400 metreyi
aşar.
|
 |
C- AKARSULAR
Yenice'nin
en önemli akarsuyu ilçe topraklarını adeta iki eşit
parçaya bölerek Karadeniz'e akan Yenice Irmağı'dır.
Yenice Irmağı, Köroğlu Dağları'ndan doğar. Doğduğu
yerde adı Ulusu Deresi'dir; daha sonra da Gerede Çayı...
İlgaz Dağları'nın batısından sola çark ederek kuzey
batıya akmaya başlayan ırmağın adı Karabük'e kadar
artık Soğanlı Çayı'dır. Karabük'ten Devrek Çayı'nın
birleştiği noktaya kadar Yenice Irmağı, oradan Karadeniz'e
dökülene kadar da Filyos Irmağı'dır;
288 km . uzunluğundadır.
|
|
Yenice
ormanlarının İncedere, Bakraz ve Sarıot serilerinden
kaynaklanan İncedere Çayı, ilçenin kurulduğu noktada
Yenice ırmağına dökülür. Çitdere ve Şimşirdere orman
serilerinde kaynağını bulan Şeker Çayı ile Kızılkaya
ve Karakaya orman serilerinin zirvelerinden kaynaklanan
Kızılkaya ve Karakaya Dereleri Yenice Irmağı'na dökülen
belli başlı akarsulardır. Bunlardan başka ilçenin
kuzeyinde Yortan beldesi ve çevre köyleri bir vadi
ile yine iki eşit parçaya bölen Kelemen Çayı ile engebeli
arazi yapısının bir özelliği olarak onlarca dere ve
çay genellikle kış ve ilkbahar aylarında Yenice Irmağı'nı
besleyen önemli su kaynaklarını oluşturur |
|
D-YAYLALAR
Göktepe
ve Sorkun yaylaları belli başlı olanlarıdır. Bunlardan
Göktepe yaylası özellikle yaz ayları boyunca halkın
dinlenmek ve piknik yapmak üzere tercih ettikleri
güzide bir mekandır. Yenice'de her yıl yapılan geleneksel
"Zümrüt Yenice Göktepe Şenlikleri" adını
bu yayladan almıştır, bu şenliklerin bir bölümü yılın
Haziran ayında Göktepe yaylasında yapılır. Yenice
Orman İşletmesi'nin Kayadibi Orman bölgesinde bulunan
Göktepe yaylası şehir merkezine
8 km . mesafede ve deniz seviyesinden
981 metre yüksekliktedir.
Yenice
orman bölgelerinin değişik serilerinde irili-ufaklı
bir çok yayla bulunur. Yassıyurt, Alaboğa, Kara-boğa,
Meğre ve Bağbaşı yaylaları bunlardan başlıcalarıdır.
Bu yaylalarda yaz süresince genellikle orman istihsalinde
çalışanların hayvanlarını otlattıkları bilinmektedir.
|
|
E-
İKLİMİ
Yenice'de tipik Karadeniz iklimi
hüküm sürer. Yaz mevsimi ılık ve zaman zaman sağanak
yağışlı, kışlar da yoğun yağışlı geçer. Yenice denize
göre iç kesimlerde kaldığı için kışlar biraz sert,
kar yağışlı "geçer. Yıllık karlı günler, ortalama
25 gündür. En fazla yağış ilkbaharda görülür. Yıllık
ortalama sıcaklık 13 derecedir. Yaz mevsimi ortalama
sıcaklığı 30 derece, kış mevsimi ortalama sıcaklığı
ise l derecedir. Ölçülen en yüksek sıcaklık Ağustos
ayında 44 derece, en düşük sıcaklık ise Ocak ayında
-l l derece olarak ölçülmüştür. Yıllık yağış miktarı
ortalama l. 100 mm . dolaylarındadır.
Yağışlı günlerde yüksek kesimlere sis çöker ve ormanlar
değişik bir görüntü alır. Bundan dolayı bazıları Yenice
ormanlarını "Sis Ormanları" olarak adlandırır.
|

|
|
F-BEŞERİ
COĞRAFYA
Yenice
ilçe merkezi ve bağlı yerleşim birimleri beşeri coğrafya
bakımından dil, din, mezhep ve ırk faktörü itibariyle
hiç bir farklılık göstermez; hatta Çerkeş, Gerede,
Araç, Eskipazar, Devrek'in bir kısmı ile Safranbolu
köyleri (Merkez hariç) ile birlikte aynı kültür havzasını
oluşturur. Bu durum Selçuk çağında
bölgeye
yerleşen Türkmen aşiretlerinin örf ve ananelerini
fasılasız olarak nesilden ne-sile aktarılmasının bir
neticesidir.
Beşeri
hayatın bir başka özelliği de, yapılaşmanın çok hızlı
artmasıdır. Yenice merkezinde ve köylerde genellikle
çok katlı betonarme evler vardır. Köylerde iyi korunmuş
ve Karadeniz ev mimarisini yansıtan ahşap evlere sık
sık rastlanır. Yeni-ce'de hızlı bir şehirleşme süreci
yaşanmaktadır. İlçe genelinde canlı bir sosyal yaşantı
vardır
|
|
G- BİTKİ
ÖRTÜSÜ
Yenice coğrafyasının yüzde 70'i orman-larla kaplıdır.
Bu ormanlarda tropik bölge-
ler dışında, dünyada pek az ormanda
görülecek kadar çok ağaç türü bir arada bulunmaktadır.
Ormanların üst
katını çam, göknar, kayın, meşe,
gürgen, dişbudak olmak üzere 6 ana ağaç türüne, ara
ve alt tabakada karışıma
giren 30 ağaç ve çalı türü eşlik
eder. Ayrıca dere boylarında, güneye bakan kurak yamaçlarda,
yol ve hendek
kenarlarında 16 ağaç ve çalı türü
bulunur.
|

|
|
Yenice Irmağı vadisi boyunca yer yer kızılcam ormanları
ile maki vejetasyonu mevcuttur. Beyaz ve pembe çiçekli
Ladenler, Sandal Ağacı, Erguvan, Menengiç, Kermes
Meşesi, Sumak, Hanımeli, Katran Ardıcı... Bunlar Akdeniz
ağaç ve maki türleridir. Irmak vadisi boyunca doğal
olarak ve bir arada yetişirler. Bu türlerin Yenice
Irmağı vadisinde yetişmesinin nedeni, Yenice Irmağı
vadisi boyunca lokal bir Akdeniz ikliminin mevcudiyeti
sayesindedir.
Bakraz, Sarıot, Çitdere ve Şimşirdere orman serilerinin
yüksek kesimlerinde büyük çap ve boylara ulaşmış Karaçam
ve Sarıçam ormanları dikkate şayandır. Her iki çam
türü de isimlerini gövde kabuklarından almıştır. Karaçamın
kalın dalları ve gövde kabukları esmer renkli, kalın
ve çatlaktır. Sarıçamın gödeşi ise soğan kabuğu rengindedir.
Bu sayılan orman serilerinin daha yüksek kesimlerinde
endamlı ve gösterişli bir ağaç türü olan Uludağ Göknarı,
Sarıçam ormanlarına karışır. Yenice ormanlarının hemen
hemen tüm serilerinde çok yaşlı kayın, dişbudak, gürgen,
meşe ve göknar karışık sahalar mevcuttur.
Ormanlardaki
iki önemli ağaç türü ise şimşir ve porsuktur. Şimşir
ağacı kireçli ve nemli toprakları sevdiğinden, vadi
içerisinde ve dere kenarlarında bulunur. Gölgeye dayanıklı,
ince çatlaklı, kirli beyaz renktedir. 15 cm çapındaki bir şimşir
ağacı 150 - 200 yaşındadır.
|
 |
Yenice ormanlarında, özellikle Kavaklı Orman Serisi'nde
anıtsal boyutlara ulaşmış
porsuk ağaçları bulunur. Porsuk ağacının homojen yapıda,
ince teks türlü, çok güzel cila tutan, kolay işlenen
koyu kestane kırmızısı renkli bir odunu vardır.
Yenice
yapraklı ağaç türleri açısından çok zengindir. Bunlardan
Ağaç Fındığı (corylus coluna) genellikle kavaklı orman
serisinde oldukça fazladır. Büyük çap ve boylara ulaşır.
Ormanlardan
açılma yerlerde kurulan köy yerlerinde, açık alanlarda
ve meralarda ise ilkbahar ortası gelişmeye başlayıp
yaz mevsiminde sararıp gelişimini tamamlayan step
bitki (ot türleri) örtüsü hakimdir. |
|
H-
NÜFUS
Yenice'nin
nüfusu 1990 yılı nüfus sayımına göre 30.545'tir. Bunun
1840'ı ilçe merkezinde, 20.700'ü köylerde yaşamaktadır.
Yenice'nin
nüfus kütüklerine kayıtlı 49.940 nüfusu vardır. En
son nüfus sayımında ilçenin köylerle beraber nüfusu
30.545'tir. Bu verilerde gösteriyor ki, 20 bine yakın
nüfus Yenice dışında yaşamaktadır. Bir başka deyişle
Yenice yaklaşık yüzde 40 oranında göç vermiş durumdadır.
|
| |
| |
|
|
|
|